صندوق سرمايهگذاري مشترك، يك نهاد مالي مشابه شركت سرمايهگذاري است كه از يك طرف وجوه سرمايهگذاران را جمع آوري مي كند و از طرف ديگر اين وجوه را با مديريت صحيح سرمايهگذاري مي كند. فرق اساسي يك صندوق سرمايهگذاري با يك شركت سرمايهگذاري، باز بودن سرمايه آن ميباشد. به اين معنا كه در يك صندوق سرمايهگذاري، هر سرمايهگذار مي تواند در چارچوب اساسنامه در هر زماني به صندوق وارد يا از آن خارج شود؛ اما در يك شركت سرمايهگذاري، ورود و خروج سرمايه صرفا در قالب افزايش يا كاهش سرمايه و با طي تشريفات مندرج در قانون تجارت صورت مي پذيرد. چون ورود و خروج سرمايه و سرمايهگذار در صندوقهاي سرمايهگذاري يك عمل مجاز و تعريف شده است، بنابراين ديگر نيازي به نقل و انتقال واحدهاي سرمايهگذاري نمي باشد اما در شركتهاي سرمايهگذاري در صورتيكه شخص سرمايهگذار قصد خروج از شركت را داشته باشد، بايد واحد سرمايهگذاري خود را به شخص ديگري منتقل نمايد و يا چنانچه شخصي بخواهد سهم خود را در شركت افزايش دهد، بايد سهام مورد نظر خود را از ساير سهامداران خريداري نمايد.
واحد سرمايه گذاري كوچكترين جزء سرمايهگذاري در يك صندوق سرمايهگذاري است كه قابليت صدور ، ابطال يا خريد و فروش را دارد. هر واحد سرمايهگذاري داراي يك بهاي اسمي است. بهاي اسمي هر واحد سرمايهگذاري صندوق سرمايهگذاري كارآفرين 1.000.000 ريال تعريف شده است. واحد سرمايهگذاري در صندوقهاي سرمايهگذاري مشابه سهم در شركتهاي سرمايهگذاري است. ( به عنوان مثال در حال حاضر بهاي اسمي هر سهم در شركتهاي پذيرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، 1.000 ريال ميباشد.)
منظور از صدور واحد سرمايهگذاري، ايجاد يك واحد سرمايهگذاري بنام شخص سرمايهگذار و استفاده از وجوه آن براي انجام سرمايهگذاري در صندوق ميباشد. مكانيزم صدور از منظر سرمايهگذار به نوعي مشابه مكانيزم خريد سهم در شركتهاي سرمايهگذاري ميباشد. منظور از ابطال واحد سرمايهگذاري، نقد كردن قسمتي از داراييهاي صندوق و پرداخت وجوه حاصل از آن به سرمايهگذار و حذف يك واحد سرمايهگذاري از صندوق ميباشد. مكانيزم ابطال از منظر سرمايهگذار به نوعي مشابه مكانيزم فروش سهم در شركتهاي سرمايهگذاري ميباشد.
قابليت تبديل به وجه نقد شدن را نقدشوندگي گويند. اوراق يا كالاهايي كه نقدشوندگي بالاتري دارند، از ارزش معاملاتي بيشتري نيز برخوردارند زيرا مالك آنها در هر زمان مي تواند آن را به هر كالا يا اوراق بهادار ديگري تبديل كند. نقدشوندگي پول صددرصد است. واحد سرمايهگذاري در صندوقهاي سرمايهگذاري به نسبت سهم در شركتهاي سرمايهگذاري از نقد شوندگي بالاتري برخوردار است زيرا در هرلحظه و به قيمت خالص ارزش روز داراييها، قابليت نقد شدن را دارد اما سهم ممكن است بدليل عدم وجود خريدار در نرخ مناسب تا مدتها به وجه نقد تبديل نگردد.
1- افزايش نقد شوندگي اوراق بهادار موجود در بورس 2- نهادينه كردن و گسترش فرهنگ استفاده از صندوق سرمايه گذاري 3- جلوگيري از خروج سرمايه و افزايش حجم سرمايه شناور در بورس
حداقل نرخ سود تضمين شده 5/16 درصد در سال معاف از ماليات كارمزد صفر پرداخت سود هر سه ماه يكبار قابليت بازخريد قبل از سررسيد نزد شعب بانك كارآفرين به ارزش خالص دارايي صندوق "NAV"
بر طبق مفاد اساسنامه، مدير موظف است در پايان هر دوره سه ماهه، سود تضمين شدهاي بصورت روزشمار معادل 5/16% سالانه را براي سرمايهگذاران تامين و به حساب ايشان واريز نمايد. از آنجا كه داراييهاي صندوق از انواع اوراق بهادار با درآمد ثابت و با نرخهاي متفاوت تشكيل شده است و همچنين با توجه به اينكه تركيب داراييهاي صندوق دائما در حال تغيير مي باشد، ممكن است سود محقق شده در پايان هر سه ماه بيش از 5/16% تضمين شده سالانه باشد كه در اين صورت كل سود محقق شده در پايان هر دوره سه ماهه به سرمايهگذاران پرداخت خواهد شد. صندوق در قبال افراديكه قبل از سررسيد پرداخت سود نسبت به ابطال واحدهاي سرمايهگذاري خود اقدام مي نمايند، صرفا بر مبناي نرخ ابطال واحد سرمايهگذاري در پايان روز قبل عمل مي كند.
صندوق طبق اساسنامه آن اداره ميشود اما شايد بتوان دو محدوديت براي سرمايهگذاري در اين صندوق نام برد. 1- حداقل مبلغ سرمايه گذاري هر شخص حقيقي يا حقوقي 10 ميليون ريال و حداكثر آن 50 ميليارد ريال است. 2- حداقل مدت سرمايهگذاري افراد براي بهره مندي از سود سرمايهگذاري 10 روز ميباشد. بعبارت ديگر چنانچه شخصي در فاصله كمتر از 10 روز از تاريخ صدور واحد سرمايهگذاري نسبت به ابطال آن اقدام نمايد، صندوق صرفا اصل مبلغ سرمايهگذاري را به وي مسترد خواهد كرد. اما براي اشخاصي كه مدت سرمايهگذاري آنها براي هر واحد سرمايهگذاري بيش از 10 روز باشد، بر اساس نرخ ابطال هر واحد سرمايه گذاري در پايان روز قبل، نسبت به ابطال واحدهاي سرمايهگذاري و واريز وجوه به حساب ايشان اقدام خواهد شد.
كليه عمليات مالي صندوق سرمايهگذاري كارآفرين از طريق يكي از انواع حسابهاي بانكي سرمايهگذاران نزد بانك كارآفرين انجام مي شود. سودهاي حاصل از سرمايهگذاري در مقاطع سه ماهه و همچنين وجوه ناشي از ابطال واحدهاي سرمايهگذاري منحصرا به حساب بانكي معرفي شده شخص سرمايهگذار كه لزوما بايد به نام شخص سرمايهگذار باشد، واريز خواهد شد. بنابراين امكان اخذ درخواست صدور واحد سرمايهگذاري از سوي نماينده اشخاص حقوقي و يا وكيل اشخاص حقيقي به شرط معرفي حساب بانكي شخص سرمايهگذار، بلامانع است.
آيا مي توان براي افرادي كه به سن قانوني نرسيده اند، گواهي سرمايه گذاري خريد؟
خير. گواهي ها با نام بوده و غير قابل انتقال به غير مي باشد. اشخاص براي انتقال واحدهاي سرمايه گذاري مي توانند از مكانيزم ابطال و صدور مجدد به نام شخص جديد استفاده كنند.
جدول مقايسه شركت سرمايه گذاري و صندوق سرمايه گذاري
موضوع
شركت سرمايهگذاري
صندوق سرمايهگذاري
كوچكترين جزء سرمايه
سهم
واحد سرمايهگذاري (UNIT)
ورود سرمايهگذار
خريد سهم
صدور واحد سرمايهگذاري
خروج سرمايهگذار
فروش سهم
ابطال واحد سرمايهگذاري
مكانيزم قيمت گذاري
عرضه و تقاضا
خالص ارزش روز داراييها (NAV)
سرمايه
ثابت – طبق اساسنامه
متغير – در محدوده تعيين شده در اساسنامه
نحوه افزايش و كاهش سرمايه
برگزاري مجمع فوق العاده و تصويب افزايش يا كاهش سرمايه توسط سهامداران
